Τα θαλάσσια αλλόχθονα είδη στο Ανατολικό Ιόνιο Πέλαγος
Η εισαγωγή και η εξάπλωση των θαλάσσιων ξενικών ειδών (NIS) συνιστά σοβαρή απειλή για τη βιοποικιλότητα, τις οικοσυστημικές υπηρεσίες και τις τοπικές παράκτιες οικονομίες. Παρά τους υψηλούς κινδύνους που συνδέονται με τη θαλάσσια κυκλοφορία, το Ανατολικό Ιόνιο Πέλαγος παραμένει ελάχιστα μελετημένο όσον αφορά τα ξενικά είδη. Οι διαθέσιμες πληροφορίες είναι αποσπασματικές, περιορισμένες και παρουσιάζουν σημαντικά κενά, ιδιαίτερα για κρίσιμους φορείς εισαγωγής, όπως τα λιμάνια και οι μαρίνες.
Το Σημερινό Μεθοδολογικό Κενό
Μέχρι σήμερα, οι υπάρχουσες και τρέχουσες προσπάθειες καταγραφής των θαλάσσιων ξενικών ειδών (NIS) στην Ελλάδα χαρακτηρίζονται από Μεθοδολογική ανομοιογένεια. Οι περιβαλλοντικοί φορείς και οι ερευνητές βασίζονται σε εξαιρετικά ετερογενείς μεθόδους, όπως:
- Μεμονωμένες, ad hoc καταγραφές πεδίου.
- Eυκαιριακές παρατηρήσεις στο πλαίσιο της επιστήμης των πολιτών (citizen science).
- Μη συστηματικές (ή επιλεκτικές) δειγματοληψίες με δύτες σε μαρίνες και λιμάνια.
- Μη συντονισμένες τοποθετήσεις αυτόνομων δομών ARMS (Autonomous Reef Monitoring Structures) και άλλες αποσπασματικές προσεγγίσεις.
Καθώς αυτές οι δραστηριότητες δεν ακολουθούν ένα ενιαίο, κοινά αποδεκτό πρωτόκολλο, τα αποτελέσματά τους είναι εξαιρετικά δύσκολο να συγκριθούν χωρικά και χρονικά. Επιπλέον, η συμβατική παρακολούθηση παραμένει δαπανηρή και ιδιαίτερα εργατοβόρα, γεγονός που προκαλεί μεγάλες καθυστερήσεις μεταξύ της έρευνας πεδίου, της εργαστηριακής επεξεργασίας/ταυτοποίησης και της τελικής δημοσίευσης των δεδομένων.
Γιατί το INVASIONS είναι Απαραίτητο
Υπάρχει σαφής και επιτακτική ανάγκη για ένα απλό, γρήγορο, πρακτικό και επιστημονικά τεκμηριωμένο πρωτόκολλο παρακολούθησης των NIS. Το INVASIONS έρχεται να καλύψει αυτό το κενό, αναπτύσσοντας ένα πλαίσιο το οποίο:
- Ομογενοποιεί τα Δεδομένα: Καταγράφει τα αποτελέσματα των δειγματοληψιών για NIS με απόλυτα συγκρίσιμο τρόπο.
- Αναδεικνύει Ζώνες Υψηλού Κινδύνου: Εντοπίζει τις περιοχές που είναι πιο ευάλωτες στην εισαγωγή και την εξάπλωση ξενικών ειδών.
- Λειτουργεί ως Σύστημα Έγκαιρης Ανίχνευσης: Εντοπίζει έγκαιρα δυνητικά αλλόχθονα είδη που ενδέχεται να εισάγονται και να εγκαθίστανται στην περιοχή.
